Energie en energietransitie
Energie en energietransitie
JA21 standpunten
Fossiele brandstoffen zorgen voor een betaalbare en betrouwbare energievoorziening. De omslag naar duurzame vormen van energie vereist dat aan haalbaarheid en betaalbaarheid wordt voldaan. Aardgas is nog jarenlang een prima optie. Het besluit om moderne kolencentrales te sluiten, moet worden teruggedraaid. Kernenergie als schone en veilige bron van energie is welkom. Onderzoek naar thoriumcentrales dient te worden gestimuleerd.

JA21 wil:

  • Stoppen met het gedwongen CO2-vrij maken van alle bestaande woningen en gebouwen.
  • We respecteren het besluit dat er na 2022 niet meer geboord zal worden in Groningen. Wel blijven een aantal locaties stand-by voor noodsituaties als extreme kou of problemen met gasimport uit het buitenland.
  • De compensatie voor geleden schade aan Groningers dient snel en ruimhartig te worden afgehandeld.
  • Geen CO2-maatregelen nemen die nog verder gaan dan EU-regelgeving verplicht.
  • Niet alle huizen geforceerd vóór 2050 van het gas halen, omdat het onbetaalbaar en onhaalbaar is.
  • De Wet Voortgang Energietransitie (Wet VET), die een streep haalt door aardgas in nieuwbouw, herzien omdat aardgas een goedkope schone bron van energie is waarvoor Nederland in de loop van de jaren een uitstekende, goed onderhouden infrastructuur van wereldklasse heeft opgebouwd.
  • Voortdurend zoeken naar betere energiebronnen met als kenmerk schoon, betrouwbaar, haalbaar en betaalbaar.
  • Bij overheidsuitgaven aan de energietransitie de focus geheel verschuiven van het subsidiëren van onrendabele duurzame bronnen naar energieonderzoek en innovatie.
  • Het sluitingsbesluit voor onze gloednieuwe en schone kolencentrales ongedaan maken.
  • Het aandeel kernenergie in de energiemix vergroten door het aanbesteden van een aantal nieuwe kerncentrales in Borssele, de Eemshaven en de Maasvlakte.
  • Inzetten op energievoorziening door middel van gesmoltenzoutreactoren (MSR) en het onderzoek daarvoor opschalen.
  • Geen bossen kappen om biomassacentrales van brandstof te voorzien.

Lees verder over dit onderwerp.
Ondanks alle ambities van de Europese Unie en ons eigen Klimaatakkoord zal door opkomende economieën de mondiale energiebehoefte blijven stijgen. Dat gaat zodanig snel dat het onmogelijk is om die groei alleen met zon en wind bij te houden: ondanks de enorme investeringen in duurzame energie is het aandeel fossiel al decennia lang ongeveer gelijk gebleven, en zitten zon en wind rond de 1 procent van de wereldwijde energieproductie. Zelfs in de meest optimistische scenario’s (vanuit het oogpunt van een spectaculaire toename van duurzame energie) is in 2050 nog steeds meer dan de helft van het wereldwijde energiegebruik fossiel. In de meer realistische scenario’s is het fossiele energiegebruik wereldwijd in 2050 zelfs flink hoger dan nu, ondanks de enorme uitgaven aan klimaatbeleid in een paar West-Europese landen: de echt grote uitstoters China en India zullen namelijk de komende decennia veel meer CO2 gaan uitstoten. Dat mag gewoon van het Akkoord van Parijs.

Het Nederlandse klimaatbeleid dreigt energie onbetaalbaar te maken. Nederland kan volgens het KNMI door de CO2-uitstoot met 49 procent te verlagen de temperatuurstijging tot ongeveer 0,00007 graden Celsius terugdringen. Het realiseren van de klimaatdoelstelling van Parijs voor 2030 (40 procent minder CO2) kost ieder huishouden zeker 350 euro bovenop de kosten van het Energieakkoord. Dat is nog zonder de extra inspanningen die linkse politieke partijen verlangen. Ook dan zijn we er nog lang niet, want in de Klimaatwet is vastgelegd dat Nederland al in 2050 minder CO2-neutraal moet zijn. De kosten daarvan zijn astronomisch hoog, volgens de Volkskrant voor Nederland zo’n 700 miljard euro. De energierekening begint al met meer dan honderd euro per jaar op te lopen.

Aardgas zal de komende decennia wereldwijd steeds meer de leidende schone en betaalbare energievorm worden. Niet toevallig beschikt Nederland over een van de beste netwerken ter wereld voor aardgas. Veel huishoudens krijgen binnenkort te maken met het verplicht gasloos maken van de woning. Dat kost per woning 15.000 tot meer dan 100.000 euro. We moeten stoppen met het gedwongen CO2-vrij maken van alle bestaande woningen en gebouwen. Het beleid om alle huizen geforceerd vóór 2050 van het gas te halen is volgens JA21 onbetaalbaar en onhaalbaar. Van de kosten is slechts een fractie ooit terug te verdienen op bespaard gas. Ook is het sowieso totaal onmogelijk om 240.000 woningen per jaar zodanig te verbouwen dat ze van het gas af kunnen. De Wet Voortgang Energietransitie (Wet VET) die een streep haalt door aardgas in nieuwbouw, dient te worden herzien. Aardgas is immers een energiebron waarvoor Nederland in de loop van de jaren een uitstekende, goed onderhouden infrastructuur van wereldklasse heeft opgebouwd.

JA21 vindt het onverantwoord om als een van de weinige landen in de wereld onze welvaart op te offeren aan een utopisch plan om in 2050 met de wereld van fossiel af te zijn. Daarom moeten we terug naar energiebeleid dat alleen is gericht op onze energievoorziening, met als criteria: betrouwbaar, schoon, haalbaar, met draagvlak en betaalbaar. We moeten in ieder geval geen CO2-maatregelen nemen die nog verder gaan dan de EU-regelgeving, want dat zal de welvaart in Nederland onevenredig hard treffen doordat de zware industrie ons land zal verlaten.

In de klimaatplannen van de regering voor 2030 blijkt van de duurzame energie 60 procent te zijn gebaseerd op biomassa. Er bestaat wetenschappelijk geen twijfel over dat houtige biomassa onterecht als duurzaam en CO2-reducerend beschouwd wordt: de CO2-reductie volgt pas over honderd jaar en de verbranding produceert naast aanzienlijk meer luchtvervuiling ook meer dan twee maal zoveel CO2 als het huidige aardgas. Biomassa is dus geen duurzame energie en verhoogt sterk de CO2-emissies. Dat er geen alternatief zou zijn dat wél duurzaam is, kan daarom nooit reden zijn om met biomassa door te gaan tot 2030 en daar vele miljarden subsidie aan te besteden. Toch is dit wel de redenering in Den Haag. Kappen dus met biomassa. Tot slot speelt ook nog het ruimtegebruik mee: Nederland zou bijna alle resterende open gebieden op land en zee vol moeten zetten met zon- en windparken om daarmee aan zijn energiebehoefte in 2050 te voldoen. Ook zou de stabiliteit en betrouwbaarheid van ons elektriciteitsnet ernstig worden aangetast door deze wisselvallige bronnen. JA21 wil daarom stoppen met het huidige klimaatbeleid (subsidiëren van onder andere zon, wind, biobrandstoffen en met name met het biomassabeleid) onder het juk van de Klimaatwet. De onrealistische doelen voor duurzame energie en CO2-reductie in 2023, 2030 en 2050 moeten worden afgeschaft. We moeten stoppen met de plannen voor een extra hoge CO2-belasting voor bedrijven. Wat wel dringend nodig is, is dat Nederland naar een degelijk energiebeleid terugkeert met de focus op betrouwbare, schone en betaalbare energie.

We moeten voortdurend zoeken naar betere energiebronnen. En ‘beter’ wil dus zeggen: schoon, betrouwbaar, haalbaar en betaalbaar. Transities naar dure, onbetrouwbare en inefficiëntere systemen zijn immers gedoemd te mislukken omdat ze stuklopen op economische problemen, het landschap aantasten en een bedreiging vormen voor het milieu. Daarom moet bij de overheidsuitgaven aan de energietransitie de focus wat JA21 betreft geheel verschuiven van het subsidiëren van onrendabele duurzame bronnen naar energieonderzoek en innovatie.

JA21 is voorstander van kernenergie. Kernenergie is betrouwbaar en veilig, beschikbaar naar behoefte, schoon en betaalbaar en neemt nog minder ruimte in dan fossiele centrales. Daardoor kan kernenergie op termijn fossiele energie vervangen en daarbij welvaart versterken in plaats van afbreken. Kernenergiecentrales dragen bovendien op ieder moment van de dag bij aan het regelvermogen van het elektriciteitssysteem en garanderen beschikbaarheid ook als er geen wind en/of zon is; tijdens periodes van laag verbruik kan daarnaast op efficiënte wijze de elektriciteit worden gebruikt voor het produceren van waterstof. Het enige wat hiervoor nodig is, is een langdurig commitment van de Nederlandse overheid. Dan kunnen voorwaarden geschapen worden waarop commercieel rendabele kerncentrales gebouwd kunnen worden die voor 60 tot 80 jaar betrouwbare en voordelige stroom kunnen leveren en kan snel met de bouw begonnen worden. De vergunning voor de kerncentrale in Borssele dient te worden verlengd. Nederland kan met het vergroten van het aandeel kernenergie in de energiemix beginnen door het aanbesteden van een aantal nieuwe kerncentrales in Borssele, de Eemshaven en de Maasvlakte. Goedkope en betrouwbare kernenergie kan op lange termijn ook via waterstof synthetische alternatieven produceren voor diesel en kerosine en voor industriële grondstoffen. JA21 is overigens tegen het substantieel subsidiëren van de productie van kernenergie, waterstof of welke energievorm dan ook. Alleen concurrerende kernenergie is een betere optie dan fossiel. In afwachting van een groot aandeel kernenergie kunnen we blijven vertrouwen op geïmporteerd aardgas, en op de schone en efficiënte gloednieuwe kolencentrales die we kortgeleden hebben geopend, maar die de overheid alweer aan het sluiten is. Het sluitingsbesluit voor onze gloednieuwe en schone kolencentrales moet worden ongedaan gemaakt.

Voor energievoorziening op lange termijn wil JA21 mede inzetten op gesmoltenzoutreactoren (MSR). Deze nieuwe vorm van kernenergie is absoluut veilig, produceert nauwelijks langlevend afval en vooral: wordt zelfs flink goedkoper dan steenkool en aardgas. In Nederland is bij Technische Universiteit Delft, NRG (HFR-reactor Petten) en EPZ (kerncentrale Borssele) unieke knowhow op dit gebied aanwezig. Veelbelovende MSR-startups laten hier al onderzoek doen of willen zich graag in Nederland vestigen. De plannen daarvoor liggen klaar. JA21 wil het onderzoek opschalen en de vestiging van startups faciliteren.

Verberg extra tekst.