Collectieve sector en lastendruk
Collectieve sector en lastendruk
JA21 standpunten
De collectieve sector groeit onbeheersbaar en de lastendruk stijgt zienderogen. De groei van de overheidsbemoeienis moet een halt worden toegeroepen. Een drastische vereenvoudiging van het belastingstelsel is noodzakelijk. Werken hoort te lonen in plaats van te worden afgestraft. Ondernemen hoort te worden gestimuleerd in plaats van lastig gemaakt. Een overheid hoort eigendom te respecteren, in plaats van af te pakken en over te hevelen.

JA21 wil:

  • Een einde aan de onbeheerste groei van de collectieve sector.
  • Een hogere belastingvrije voet voor de inkomstenbelasting.
  • Directe koopkrachtstijging door lagere lasten, in plaats van geld herverdelen met steeds zwaardere belastingen en de opbrengst met toeslagen door de samenleving rondpompen.
  • Een drastische herziening en vereenvoudiging van het belastingstelsel.
  • Toewerken naar een fiscaal stelsel dat gezinnen ondersteunt.
  • Een hogere belastingvrije grens voor schenkingen.
  • Afschaffen van het leenstelsel.
  • Permanente verlaging BTW-tarieven, alsmede een tijdelijke verlaging om ondernemers te helpen de COVID-19-crisis door te komen.

Lees verder over dit onderwerp.
Een democratische rechtstaat gedijt bij een goed gereguleerde vrije markt. In een dynamische samenleving krijgen mensen ruimte om zich werkend en ondernemend te ontplooien. De vruchten van harde arbeid en zakelijke inspanningen verdienen een beloning. Mensen weten zelf hoe ze hun werkzame leven willen inrichten. Daarbij past het streven naar een kleine overheid. Terwijl de economie in zwaar weer verkeert, groeit de omvang van de collectieve sector als deel van het BBP echter. Bedroeg de omvang van de collectieve sector in 2001 nog 35 procent, in 2019 steeg deze naar 39 procent en in 2020 maakte de collectieve sector 46 procent van het BBP uit. Daarmee drukken de collectieve lasten nog zwaarder op dat deel van de economie dat de crisis doorstaat. Oneindig stapelen van lastenverzwaringen kan alleen een halt worden toegeroepen als de ongeremde groei van de collectieve sector stopt.

De overheidsbemoeienis met de Nederlandse samenleving is gigantisch geworden. De overheid met aanverwante instellingen is verreweg de grootste werkgever in Nederland. Er is een enorm apparaat opgetuigd dat het land overstelpt met regels, procedures, commissies, programma’s, rondetafelgesprekken, procesbegeleiders, controleurs, risicomanagers en andere officers die value moeten toevoegen. JA21 signaleert een dreigende tweedeling tussen enerzijds mensen met vast werk en anderzijds mensen die maar moeten zien hoe ze iedere maand een inkomen verwerven. De coronacrisis toont schrijnend aan hoe de maatregelen vooral de tweede groep treffen. Je zult ’s middags maar te horen krijgen dat ’s avonds je bedrijf voor een paar weken moet sluiten. Structureel vergroten van de economische dynamiek vraagt om het systematisch verkleinen van de overheidsbemoeienis. Geld dat de overheid verdeelt, is geld dat elders is verdiend.

Werken hoort te lonen in plaats van te worden afgestraft. Ondernemen hoort te worden gestimuleerd in plaats van te worden tegengewerkt. Een overheid hoort eigendom te respecteren in plaats van af te pakken en over te hevelen. In Nederland raken we steeds verder van deze vanzelfsprekende noties verwijderd. Inmiddels is de belasting op inkomen uit arbeid zo immens gestegen, dat het verder opschroeven van belastingen geen reële optie meer is. In 2005 maakte de inkomstenbelasting een kwart uit van de totale belastinginkomsten. Inmiddels is dat een derde. Hoe problematisch ons belastingstelsel is, wijst het bestaan van een armoedeval uit, waardoor mensen die de stap zetten van uitkering naar betaald werk er financieel op achteruit gaan doordat lastenverzwaringen in de plaats komen van tegemoetkomingen. Het Rijk zoekt naar nieuwe bronnen van inkomsten. De BTW steeg van 19 naar 21 procent. In Duitsland werd, om de klappen van de coronacrisis op te vangen, de BTW tijdelijk van 19 naar 16 procent verlaagd. Zo kan het ook. Een eenvoudig voorbeeld van een overheid die met zorgvuldig sparen verworven eigendom naar zich toe trekt, is de erf- en schenkbelasting. Waarom zouden ouders nog sparen voor hun kinderen, als ze weten dat de Belastingdienst na hun overlijden direct op de stoep staat om een flinke portie van de erfenis naar binnen te slepen? De belastingvrije grens voor schenkingen moet wat JA21 betreft flink omhoog en de tarieven omlaag.

In de nota Bouwstenen voor een beter belastingstelsel staat dat een efficiënt belastingvoorstel de keuzes van burgers en bedrijven zo min mogelijk beïnvloedt. Duidelijk mag zijn dat voorstellen die aan dat criterium voldoen, welhaast een unicum zijn. De aaneenschakeling van drama’s rond de Belastingdienst, uiteenlopend van haperende systemen en een ontstellende bureaucratie tot aan onbegrijpelijke regelingen met als dieptepunt het menselijke drama rond de toeslagen, maakt hard ingrijpen onvermijdelijk. Zware lasten verzachten met een steeds ingewikkelder systeem van toeslagen en andere bypasses is voor JA21 het paard achter de wagen spannen. In plaats van geld herverdelen door steeds zwaardere belastingen te heffen en de euro’s vervolgens door de samenleving te gaan rondpompen, zorgt daadwerkelijke, rechtstreekse verlaging van lasten voor een directe stijging van de koopkracht. Een hogere belastingvrije voet in de inkomstenbelasting is een stap in de goede richting met een onmiddellijk positief effect door de stijging van (met name lagere) besteedbare inkomens. Het stelsel als zodanig is aan een grondige herziening toe. JA21 wil toewerken naar een fiscaal systeem dat gezinnen ondersteunt.

Vaste lasten worden betaald via een broninhouding voor mensen in de bijstand. Er moet een betere koppeling komen tussen inkomsten, kredietwaardigheid en schuld. Het faillissementsrecht wordt aangepast. Doorlooptijd van schuldsanering wordt verkort. De Wet verbetering poortwachter, die als doel heeft het aantal langdurig zieke werknemers terug te dringen, heeft een sterke vereenvoudiging nodig.

Het leenstelsel wordt afgeschaft ten gunste van een studiebeurs. JA21 bepleit een herinvoering van een studiebeurs (bedrag gebaseerd op levensonderhoud), gerelateerd aan het inkomen van de ouders en een variabel collegegeld (bedrag gebaseerd op type studie).

Er bestaat een eenvoudige indicator voor het succes van de Nederlandse economie. Stijgen reële netto-inkomens en nemen privévermogens weer toe? Een bevestiging van deze vraag is voor JA21 het juiste antwoord voor werk en inkomen. Dat maakt een verlaging van de tarieven van de inkomstenbelasting nodig, alsmede het afschaffen van vermogensbelasting voor particulieren en het verruimen van de vrijstellingen voor schenkingen en erfbelasting. De BTW-tarieven worden verlaagd tot de percentages die in Duitsland worden gehanteerd, derhalve van 21 naar 19 procent en van 9 naar 7 procent, alsmede een tijdelijke verlaging naar 16 respectievelijk 5 procent om ondernemers te helpen de COVID-19-crisis door te komen. Ook de brandstofaccijnzen worden verlaagd. Deze correcties schelen de schatkist natuurlijk inkomsten. Deze worden gecompenseerd door het instellen van plafonds in de rijksbegroting die bij de jaarlijkse (meerjaren)begroting dwingen tot scherpere keuzes in plaats van de publieke en financiële sector te laten uitdijen op rekening van de inwoners van dit land. \

Verberg extra tekst.